Datakwaliteit

Wat Datakwaliteit inhoudt

Datakwaliteit is een vakgebied dat zich richt op de geschiktheid van gegevens voor een specifiek, beoogd gebruik. Het doel is niet om perfecte data te realiseren, maar data die goed genoeg is voor de toepassing, ook wel 'fit-for-purpose' genoemd. Dit betekent dat de gegevens betrouwbaar, actueel en correct moeten zijn voor de processen waarin ze worden ingezet. De Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) omschrijft gegevenskwaliteit als de mate waarin de eigenschappen van gegevens voldoen aan de daaraan gestelde eisen.

Om de kwaliteit van data te borgen, wordt gewerkt met een raamwerk dat verschillende dimensies beschrijft. Voorbeelden van zulke dimensies zijn juistheid, volledigheid, consistentie en tijdigheid van de gegevens. Een professional op het gebied van datakwaliteit analyseert welke eisen voor een bepaald proces gelden. Vervolgens worden processen ingericht om de datakwaliteit te meten, te monitoren en waar nodig te verbeteren.

Toepassing van Datakwaliteit bij de overheid

Voor de Nederlandse publieke sector is een hoge datakwaliteit een voorwaarde voor de overgang naar datagedreven werken. Overheden gebruiken en borgen de kwaliteit van data om betrouwbare beslissingen te kunnen nemen. Dit geldt voor beleidsvorming op strategisch niveau, maar ook voor de uitvoering van wettelijke taken in bijvoorbeeld het sociaal domein of bij vergunningverlening.

De noodzaak voor goede datakwaliteit wordt versterkt door grote digitaliseringsinitiatieven. Programma's als Common Ground, waarbij data bij de bron wordt beheerd en hergebruikt, zijn afhankelijk van betrouwbare gegevens. Ook het Federatief Datastelsel, dat het veilig en gestandaardiseerd delen van data tussen organisaties mogelijk maakt, functioneert alleen met een hoge kwaliteit van de onderliggende data.

Veelgevraagde rollen en vaardigheden

Expertise in Datakwaliteit wordt gevraagd in verschillende functierollen binnen de overheid. Interim professionals, freelancers en zzp'ers met deze kennis werken vaak als Data Engineer, Applicatiemanager, Architect of Product Owner. Deze rollen bevinden zich op het snijvlak van data, techniek en de organisatieprocessen.

Naast Datakwaliteit worden in inhuuropdrachten vaak aanvullende vaardigheden gevraagd. Veelvoorkomende combinaties zijn Stakeholdermanagement, Procesoptimalisatie en IT-beveiliging. Kennis van rapportagesoftware als Power BI en ervaring met methoden als Agile en Projectmanagement komen ook regelmatig voor in de functie-eisen.

Expertise in Datakwaliteit aantonen

Een interim professional toont expertise in Datakwaliteit aan met concrete ervaring in het opzetten van processen voor kwaliteitsborging. Dit omvat het vaststellen van data-eisen, het in kaart brengen van de herkomst en het beheer van data, en het inrichten van controles. Ook ervaring met het initiëren en begeleiden van verbetertrajecten is relevant.

Kennis van gangbare raamwerken en normen is een belangrijk onderdeel van de gevraagde expertise. Voor de Nederlandse overheid is het raamwerk voor gegevenskwaliteit van NORA een belangrijke referentie. Dit raamwerk is gebaseerd op internationale ISO-normen, zoals ISO/IEC 25012 voor datakwaliteit en de ISO 8000-serie voor datamanagement. Ervaring met datamanagement en data governance wordt ook vaak gevraagd.