Functionaris Gegevensbescherming

Taken en verantwoordelijkheden

Een Functionaris Gegevensbescherming waarborgt dat een organisatie persoonsgegevens rechtmatig, zorgvuldig en veilig verwerkt. De functionaris houdt toezicht op de naleving van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en andere privacywetten. De rol omvat het adviseren van de organisatie over verplichtingen die uit deze wetgeving voortvloeien.

Tot de wettelijke verantwoordelijkheden behoort het informeren van het management en medewerkers over privacyrisico's en -maatregelen. De functionaris adviseert over gegevensbeschermingseffectbeoordelingen, ook wel Data Protection Impact Assessments (DPIA's) genoemd. Daarnaast is de functionaris het contactpunt voor de Autoriteit Persoonsgegevens en voor burgers die hun privacyrechten uitoefenen.

De inzet van een Functionaris Gegevensbescherming leidt tot een verhoogd privacybewustzijn binnen de organisatie. Een ander resultaat is een aantoonbaar beheerste omgang met persoonsgegevens. Dit zorgt ervoor dat de gegevensverwerking voldoet aan de geldende wettelijke kaders.

De rol bij de overheid

Voor overheidsorganisaties is de aanstelling van een Functionaris Gegevensbescherming een wettelijke verplichting. De rol functioneert in een bestuurlijke omgeving waar publieke verantwoording en politieke gevoeligheid een rol spelen. De functionaris werkt binnen specifieke wettelijke kaders die voor de publieke sector gelden.

De onafhankelijke positie is een kenmerk van de rol. De functionaris mag geen instructies ontvangen over de uitvoering van taken en rapporteert rechtstreeks aan de hoogste leiding. In de praktijk wordt nauw samengewerkt met onder meer de Chief Information Security Officer (CISO), juristen en inkopers.

De Functionaris Gegevensbescherming onderscheidt zich van een Privacy Officer door de wettelijk vastgelegde toezichthoudende taak. Een Privacy Officer heeft vaker een uitvoerende rol bij de implementatie van beleid. De rol wordt ook uitgevraagd onder de Engelse benaming Data Protection Officer of de afkorting DPO.

Inhuur en opdrachtverwerving

Overheidsorganisaties huren regelmatig een interim professional, freelancer of zzp'er in voor de rol van Functionaris Gegevensbescherming. Dit gebeurt vaak voor tijdelijke opdrachten, bijvoorbeeld ter vervanging of voor specifieke projecten. De inhuur verloopt doorgaans via brokers, detacheringsbureaus of de centrale inhuurdesks van de organisaties zelf.

Voor de rol wordt meestal een afgeronde hbo- of wo-opleiding gevraagd, vaak in een juridische, bestuurskundige of IT-richting. Specifieke opleidingen en certificeringen op het gebied van privacyrecht en informatiebeveiliging zijn gangbaar. Relevante werkervaring met gegevensbescherming en risicomanagement is een veelvoorkomende eis.

Een interim professional, freelancer of zzp'er kan in een inschrijving de geschiktheid aantonen door concrete voorbeelden van eerdere opdrachten te geven. Hierin kan de ervaring met advisering op strategisch niveau en de omgang met bestuurlijke contexten worden beschreven. Kennis van actuele wetgeving en technologische ontwikkelingen versterkt de inschrijving.