Verzekeringen zzp'ers 2026 en de verplichte AOV: wat regel je nu?

Driekwart van de zelfstandigen in Nederland is niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Voor sommigen is dat een bewuste keuze, voor anderen simpelweg te duur of praktisch onmogelijk. Het kabinet wil daar verandering in brengen met een verplichte basisverzekering, de BAZ. Maar het wetsvoorstel dat deze verplichting moet regelen, kreeg in december 2025 een kritisch advies van de Raad van State: niet of nauwelijks uitvoerbaar. Het resultaat is een wet die er waarschijnlijk komt, maar met een tijdpad, een dekking en een uitvoering die allemaal nog onzeker zijn.

Voor interim professionals die van hun eigen inzetbaarheid leven, is dat geen reden om achterover te leunen. Wie wacht op duidelijkheid vanuit Den Haag, wacht mogelijk jaren. Wie nu zelf regelt, houdt de keuze in eigen hand. Dit artikel zet op een rij wat er al vaststaat, wat nog verwacht wordt, en wat je er nu mee moet doen.

De verplichte AOV is aangekondigd, maar geldt nog niet

De Wet BAZ is in 2026 nog geen geldend recht. Het wetsvoorstel is op 23 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer na instemming van de ministerraad op 13 maart 2026, de parlementaire behandeling moet grotendeels nog plaatsvinden en daarna moet ook de Eerste Kamer erover stemmen. De verwachte invoeringsdatum ligt rond 2030; de oorspronkelijke planning mikte op 2027, maar die is vanwege uitvoeringsproblemen losgelaten.

Die uitvoeringsproblemen zijn geen detail. De Raad van State concludeerde in december 2025 dat het wetsvoorstel niet of nauwelijks uitvoerbaar is zolang de WIA-problemen bij het UWV niet zijn opgelost, en adviseerde het voorstel niet in te dienen tenzij het wordt aangepast. Ook inhoudelijk was de Raad kritisch, omdat de combinatie van een lage uitkering en een lange wachttijd maar beperkt leidt tot een adequate inkomensvoorziening. Het kabinet zette desondanks door, mede omdat de wet onderdeel is van Europese afspraken over het coronaherstelfonds. Wat dit betekent voor jou: de wet komt er waarschijnlijk wel, maar het tijdpad blijft onzeker en het voorstel kan tijdens de Kamerbehandeling nog wezenlijk veranderen.

De basisverzekering is een vangnet, geen inkomensbescherming

Wat krijg je straks voor de verplichte premie? Volgens het wetsvoorstel is de uitkering 70% van je eerdere winst, met een maximum ter hoogte van het wettelijk minimumloon, en beoordeelt het UWV of je arbeidsongeschikt bent. Er geldt een wachttijd van 104 weken, oftewel twee jaar. De premie bedraagt 5,4% van de winst met een maximum van 171 euro per maand, en die premie is fiscaal aftrekbaar.

Voor een interim professional met een stevig uurtarief is de rekensom snel gemaakt: de BAZ dekt straks een fractie van je werkelijke inkomen, en pas na twee jaar. Bovendien toetst de BAZ op gangbare arbeid. Het UWV beoordeelt of je nog eenvoudig werk tegen minimumloon kunt doen; is dat het geval, dan krijg je geen uitkering. Een private AOV op basis van beroepsarbeidsongeschiktheid kijkt daarentegen of je je eigen vak nog kunt uitoefenen. Voor een adviseur, projectleider of ICT-specialist is dat verschil wezenlijk. De basisverzekering voorkomt armoede, maar beschermt je levensstandaard niet.

Wie nu zelf regelt, houdt straks de regie

Het wetsvoorstel bevat een opt-out: je kunt in plaats van de publieke BAZ kiezen voor een private AOV, mits die aan wettelijke minimumvereisten voldoet rond dekking, looptijd en arbeidsongeschiktheidscriterium. En hier wordt 2026 relevant. Er komt een peildatum waarop wordt vastgesteld of je al een eigen AOV hebt. Alleen wie vóór die peildatum een eigen AOV heeft afgesloten, kan gebruikmaken van de soepelere overgangsregeling; wie later instapt, krijgt met strengere dekkingseisen te maken. Wanneer de overheid de peildatum bekendmaakt, is nog niet duidelijk.

De praktische conclusie: wacht niet op de wet. Wie nu een AOV afsluit die past bij zijn inkomen en beroep, houdt maximale keuzevrijheid in wachttijd, dekking en eindleeftijd. Wie afwacht, wordt straks ingedeeld. Vergelijk alvast de verschillende AOV’s die er zijn en let daarbij op deze zaken:

• Wat dekt de AOV precies?

• Hoe lang is de wachttijd?

• Wat is de premie?

• Hoeveel geld krijg je uitgekeerd bij ziekte?

• Wat is de eindleeftijd?

Een financieel expert of verzekeringsadviseur kan je helpen bij deze vergelijking.

Ook alternatieven zoals een broodfonds blijven het overwegen waard, al geldt daarbij een kanttekening: wie is aangesloten bij een schenkkring of broodfonds valt volgens het wetsvoorstel gewoon onder de verzekeringsplicht. Een broodfonds dekt bovendien vooral de eerste periode van ziekte en is daarmee eerder een aanvulling dan een vervanging. 

Bron: KvK

Overheidsopdrachtgevers stellen nu al verzekeringseisen

Los van de BAZ is er een verzekeringsaspect dat bij overheidsopdrachten direct speelt: aansprakelijkheid. In de inkoopvoorwaarden van overheidsorganisaties, zoals de Algemene Rijksvoorwaarden (ARVODI), zijn bepalingen opgenomen over verzekering tegen beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Hoe streng die eisen zijn, verschilt per opdrachtgever en per opdracht: soms volstaat een passende dekking, soms worden in de aanbestedingsdocumenten concrete verzekerde bedragen genoemd. Check daarom vóór de start van de opdracht wat de inkoopvoorwaarden vragen, en zorg dat je polisblad actueel is.

Klaar voor 2026 en daarna?

De verplichte AOV komt eraan, maar het tijdpad is onzeker en de dekking beperkt. Dat zegt niet alleen de markt, dat concludeerde ook de Raad van State. De belangrijkste beslissingen liggen daarom nu al bij jou: kies je straks voor de basisverzekering of regel je zelf een dekking die past bij je inkomen als interim professional? Wie vóór de peildatum handelt, houdt de regie. En wie bij de overheid werkt, zorgt daarnaast dat de aansprakelijkheidsverzekering op orde is voordat de volgende opdracht start.

Die volgende opdracht vind je op opdrachtoverheid.nl. Met honderden actuele overheidsopdrachten en persoonlijk advies over je aanbieding, je tarief en de administratieve afhandeling sta je sterker in de markt, ook als de spelregels veranderen.

Hoewel wij de uiterste zorg hebben besteed aan de inhoud van dit artikel, aanvaarden wij geen enkele aansprakelijkheid voor onvolledigheid of onjuistheid noch voor de gevolgen daarvan.